Dürüst olalım; hepimiz aynı yollardan geçtik. Ekranda o yeşil rakamları, %30 – %40 kârları görüp mest olduğumuz, “Bu sefer turnayı gözünden vurduk!” dediğimiz o anları bi’hatırla. Ama sonra ne oluyor? Piyasa bir ters dönüyor, biz “düzelir, eski yerine gelir” diye beklerken o güzelim kâr gözümüzün önünde eriyip gidiyor. Akşam başımızı yastığa koyduğumuzda hissettiğimiz o pişmanlık, aslında kaybettiğimiz paradan çok çok daha ağır geliyor.
Peki, bu işin kurtları nasıl yapıyor da trendin tam tepesinde olmasa bile, o tepeye en yakın yerde “teşekkürler, bu kadar yeter” deyip masadan kalkabiliyor? Bu bir kehanet değil; profesyonellerin sessiz koruyucusu: Trailing Stop (İz Süren Stop).
Seninle Gelen Bir Gölge: Nedir Bu Trailing Stop?
Trailing Stop’u klasik, sıkıcı bir “satış emri” gibi düşünme. Onu, sen bir dağa tırmanırken arkandan gelen ve her adımında seni sağlama alan akıllı bir emniyet halatı gibi gör.
Normal stop-loss dediğin şey, yere çakılmış sabit bir kazıktır; fiyat yükselse de o yerinde sayar. Ama Trailing Stop seninle yaşar. Fiyat yukarı gittikçe o da aradaki mesafeyi koruyarak seninle birlikte tırmanır. Ancak rüzgar tersine döner ve fiyat düşmeye başlarsa, bu halat olduğu yerde kilitlenir. Seni boşluğa düşmekten kurtarır, kârını cebine koyar.
“Piyasada ne kadar haklı olduğun değil, haklı olduğunda ne kadar kazandığın ve haksız olduğunda ne kadar az kaybettiğin önemlidir.”
— Stan Druckenmiller (Bu adamı dinlemekte fayda var!)
Neden Bu Kadar Önemli? (Biz Bize Konuşalım)
Neden mi kullanmalısın? Gel, işin psikolojik tarafına bakalım:
- Açgözlülüğü ve Korkuyu Emekli Ediyoruz: İnsan beyni kârı görünce “biraz daha gitsin” diye fısıldar, düşüş başlayınca da “kesin dönecek” diye umut eder. Trailing Stop, bu iki tehlikeli fısıltıyı susturur. Kararı sen değil, senin adına matematik verir.
- Trendin Tadını Sonuna Kadar Çıkar: Çoğu kişi trendin nerede biteceğini tahmin etmeye çalışırken erkenci davranır. Trailing Stop ise “Trend bitene kadar buradayım” demenin en kolay yoludur.
- Huzurlu Uyku: Belirli bir noktadan sonra işlemin “risksiz” hale gelir. Stop seviyen artık maliyetinin üzerine çıkmıştır. O saatten sonra piyasa çökse bile kârla çıkacağını bilmek gibisi var mı?
Peki, Aradaki Mesafeyi Nasıl Ayarlayacağız?
Bu işin en kritik noktası burası. Mesafeyi çok dar tutarsan, piyasanın o meşhur “gürültüsü” seni erkenden oyun dışı bırakır. Bunu şuna benzet: Çok kalabalık bir partide kapının önünde bir izdiham vardır; dışarıdaki o gürültü seni içerideki eğlenceden koparmasın, biraz esneklik payı bırakmak gerek.
| Yöntem | Olayı Nedir? | Kimler İçin İdeal? |
|---|---|---|
| Sabit Yüzde (Örn: %10) |
Fiyatın belirli bir mesafe altını izler. | “Ben ekran başında bekleyemem” diyen uzun vadeciler. |
| ATR (Gürültü Ölçer) |
Varlığın oynaklığına göre mesafe açar. | Asıl Olay Bu: Profesyonel traderlar. |
| Teknik Seviyeler |
Hareketli ortalamaları baz alır. | Kısa vadeli fırsat kollayanlar. |
Aramızda Kalsın: ATR Mucizesi bir Harika!
Sabit bir yüzde kullanmak, fırtınalı denizde küçük bir tekneyle sabit hızda gitmeye benzer. Tehlikelidir. Onun yerine piyasanın “nefes alışını” ölçen ATR göstergesine bakmalısın. Fiyat çok oynaksa mesafe açılır, sakinse daralır. ATR kullanmak, seni o saçma sapan ani iğnelerden (whipsaw denen) korur.
Yaşanmış Bir Hikaye: “Umut” mu, “Sistem” mi?
2024’ün o meşhur teknoloji rallisini hatırla. Birçok dostumuz %20 kârı görünce “tepe burası” deyip çıktı. Ama cebinde Trailing Stop olanlar ne yaptı? %10-15’lik bir takip mesafesiyle arkalarına yaslandılar. Hisse %200 gitti, onlar da trendle beraber zirveye kadar taşındılar. Sonunda o kaçınılmaz sert düzeltme geldiğinde, onlar zirvenin biraz altında, devasa bir kârla otomatik olarak nakde geçtiler. Hiç yorulmadılar, sadece sistemi izlediler. Süper değil mi!
Dikkatli Olmamız Gereken Yerler
Her güzel şeyin bir bedeli var tabii. Trailing Stop kullanırken şunları unutma:
- Fiyat Boşlukları (Gaps): Sabah bir uyanırsın, piyasa senin stopunun %5 altında açılmış. Bu durumda sistem ilk gördüğü fiyattan seni çıkarır.
- Testere Piyasası: Piyasa bir aşağı bir yukarı gidiyorsa, sistem seni sürekli stop eder ve komisyon ödemekten yorulursun. Böyle zamanlarda kenara çekilmek en iyisidir.
Sonuç olarak
Trailing Stop bir falcılık aracı değil; o senin finansal disiplinin (Bu cümleyi tekrar oku lütfen). Piyasada haklı çıkmak sana alkış getirir ama kârı cebine koymak sana özgürlük getirir. Kârını şansa değil, matematiğe ve en önemlisi sisteme emanet et.
Sence de artık “erken sattım” ya da “kârım eridi” diye hayıflanma devrini kapatmanın vakti gelmedi mi? 🙂
Not: Daha bugün aracı kurumum “Trailing Stop” emrimi görmezden gelip Nasdaq hissemi sattı. Nedenini araştırıyorlar ama açılış sonrası hissenin düşmesi tek avuntum. Emri vermek yetmez, uyanıkta olmak lazım…
Hakan Müştak
@2026
Bir yanıt yazın